آیا میان انتخاب دو کابل PH90 یا PH120 دچار تردید شده اید؟ در پاسخ باید بگوییم این انتخاب به نیاز پروژه شما بستگی دارد. تفاوت مهم این دو کلاس در اصل مدت زمانی است که کابل در شرایط آزمون تعریف شده قادر است یکپارچگی مدار خود را حفظ کند. کابل PH90 برای حداقل 90 دقیقه و PH120 برای حداقل 120 دقیقه.
در نتیجه برای یک ساختمان معمولی در صورتی که طراحی پروژه رده مقاومت ۹۰ دقیقه ای (PH90) را کافی بداند دیگر برای پرداخت هزینه بیشتر برای کابل PH120 دلیلی وجود ندارد. اما در پروژه های حساس یا مدارهای حیاتی در صورتی که مشخصات فنی یا سناریوی ایمنی نیاز به تداوم عملکرد طولانی تر داشته باشد PH120 می تواند گزینه لازم و مورد نیاز باشد.
برای دریافت راهنمایی تخصصی و اطلاعات کامل محصولات، با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
عبارت PH در مشخصات کابل های مقاوم در مقابل حریق، به یک دسته بندی مربوط به حفظ یکپارچگی مدار در شرایط آتش اشاره دارد. در استاندارد عبارت PH در مشخصات کابل های مقاوم در برابر حریق، به یک طبقه بندی مربوط به حفظ یکپارچگی مدار در شرایط آتش اشاره می کند.
در استاندارد آزمون کابل در حریق (EN 50200) کلاس هایی مثل PH15، PH30، PH60، PH90 و PH120 تعریف شده اند. عدد کنار عبارت PH نشان دهنده مدت زمانی است که عملکرد مورد نیاز مدار در آزمون حفظ شده است. در نتیجه عدد 90 یا 120 در کنار عبارت PH دما نیست و به معنای حداکثر دمای کاری کابل هم نیست.
همچنین PH را نمیتوان کابل نسوز دانست. بلکه موضوع اصلی این است که کابل در شرایط تعریف شده حریق قادر باشد مدار را برای یک مدت مشخص فعال نگه دارد. به طور کلی PH فقط یک عدد ساده برای مقایسه کیفیت همه کابل ها نیست، بلکه یک طبقه بندی عملکردی در شرایط مشخص شده آزمون است.
کابل با کلاس PH90 باید بتواند در آزمون مربوطه الزامات حفظ مدار 90 دقیقه را برآورده کند. در آزمون EN 50200، موضوع تنها قرار گرفتن کابل در مقابل حرارت نیست، بلکه آزمون شامل اثر مکانیکی هم می شود. در توضیحات مربوطه به استاندارد آزمون کابل در حریق (EN 50200) در طول آزمون ضربه مکانیکی هم در نظر گرفته می شود تا رفتار کابل در شرایط سخت تر سنجیده شود.
بنابراین وقتی روی یک محصول عبارت PH90 وجود دارد تفسیر درست آن این است که محصول در شرایط آزمون تعریف شده جهت آن طبقه بندی قادر است معیار لازم را برای 90 دقیقه یا بیشتر فراهم کند. به همین دلیل اصطلاح حفظ مدار 90 دقیقه می بایست در چارچوب استاندارد و شرایط آزمون تفسیر شود.
رده مقاومت ۱۲۰ دقیقه ای (PH120) هم مانند PH90 همین معنا را دارد، اما با این تفاوت که مدت طبقه بندی شده به 120 دقیقه می رسد. PH90 به معنای حداقل 90 دقیقه عملکرد در شرایط آزمون و PH120 حداقل 120 دقیقه عملکرد در شرایط آزمون است. این تفاوت 30 دقیقه ای می بایست در بستر پروژه تفسیر شود.
در نتیجه حفظ مدار 120 دقیقه هم به مدت زمانی اشاره می کند که الزامات عملکرد مدار در آزمون مربوطه حفظ شده است.
در ادامه کابل PH90 با PH120 را با یکدیگر مقایسه کرده ایم و در قالب یک جدول به صورت مختصر و مفید به شما مخاطبان عزیز ارائه کرده ایم:
معیار مقایسه | کابل PH90 یا PH120 |
مدت حفظ عملکرد مدار در آزمون | حداقل 90 دقیقه در PH90 و حداقل 120 دقیقه در PH120 |
معنی عدد کنار PH | مدت زمان طبقه بندی شده حفظ الزامات عملکرد مدار در آزمون |
اختلاف زمانی | PH9030 دقیقه کمتر از PH120 است. |
مبنای انتخاب | طراحی سیستم، گزارش آزمون و مشخصات فنی پروژه |
قیمت | PH90 معمولا در مقایسه با محصول مشابه PH120 هزینه پایین تری دارد. |
تفاوت زمانی مهم ترین اختلاف دو کلاس PH90 و PH120است. اما نباید آن را به معنی یک تفاوت ساده در مقاوم بودن در برابر حرارت دانست. در آزمون های EN 50200 کابل تحت شرایط تعریف شده آتش و تنش مکانیکی قرار می گیرد و عملکرد مدار ارزیابی می شود.
کلاس کابل با توجه به مدت زمانی مشخص می شود که مدار قادر به حفظ معیارهای مورد نظر باشد. در نتیجه اگر یک کابل PH90 و یک “کابل PH120” را با یکدیگر مقایسه کنیم به بیان ساده کابل PH120 توانسته مدت بیشتری از آزمون طبقه بندی را سپری کند. اما این مسئله به تنهایی بیانگر آن نیست که کابل PH120 در همه شرایط واقعی ساختمان دقیقا از PH90 30 دقیقه بیشتر کار می کند.
یکی از نکات مهم هنگام خرید انواع کابل سیلیکونی و کابل های مقاوم در مقابل حریق تفاوت میان کلاس مستند فنی و ادعای تبلیغاتی فروشنده است. برای یک خرید حرفه ای باید بپرسید که PH90 یا PH120 براساس کدام استاندارد به دست آمده است؟ و در مرحله بعد باید مستندات محصول را بررسی کنید.
استاندارد EN 50200 نشان دهنده این است که طبقه بندی PH چطور به مدت حفظ یکپارچگی مدار مربوط می شود؟ بنابراین یک گزارش آزمون معتبر خیلی مهم تر از یک عبارت تبلیغاتی روی کاتالوگ یا سایت است.
اگر در انتخاب کابل PH90 یا PH120 برای ساختمان های معمولی مردد هستید بهتر است بدانید که در ساختمان های معمولی باید ابتدا نوع مدار مشخص شود.
برای یک مدار عادی که در هنگام حریق به ادامه کار نیازی ندارد ممکن است کلاس PH اصلا موضوع اصلی انتخاب نباشد. اما اگر از کابل قرار است برای سیستم های ایمنی یا اضطراری استفاده شود مسئله فرق می کند. در این صورت باید طراحی سیستم تعیین کند که مدار برای چه مدت باید در شرایط حریق فعال باقی بماند.
در صورتی که در مشخصات پروژه PH90 مشخص شده باشد کابل PH90 می تواند براساس استاندارد مستندات مورد نیاز انتخاب شود. اما اگر در پروژه PH120 مشخص شده باشد باید محصولی را انتخاب کرد که این کلاس را به صورت قابل استناد داشته باشد. در نتیجه برای ساختمان معمولی نمی توان گفت که همیشه PH120 بخرید.
در پروژه های حساس موضوع انتخاب کابل با ساختمان های معمولی تفاوت دارد و کاملا جدی تر است. منظور از پروژه حساس چیست؟ پروژه حساس می تواند ساختمان ها یا تاسیساتی باشند که در هنگام حریق تداوم عملکرد سیستم های ایمنی اهمیت خاصی دارد.
مثل برخی از ساختمان های پیچیده و بزرگ یا مراکز درمانی و تونل ها، زیرساخت ها یا تاسیسات صنعتی. در این گونه از پروژه ها باید علاوه بر کلاس PH باید موارد زیر هم بررسی شود:
در پروژه های حساس انتخاب کابل نباید فقط توسط واحد خرید صورت بگیرد، بلکه باید با طراحی سیستم و مشخصات فنی پروژه سازگار و هماهنگ باشد.
تمام مدارهای یک ساختمان اهمیت یکسانی ندارند. قطع یک مدار معمولی ممکن است فقط موجب خاموش شدن یک بخش از روشنایی شود، اما قطع شدن مدار یک سیستم ایمنی در هنگام حریق روی عملکرد کل سیستم موثر است. با توجه به طراحی پروژه نمونه هایی از مدارهایی که ممکن است نیازمند تداوم عملکرد در حریق باشند عبارتند از :
برای مدارهای فوق باید اول مدت زمان لازم مشخص شود و سپس PH مناسب را انتخاب کنید.
برای مثال در برخی از مشخصات فنی سیستم های اعلام حریق کابل های استاندارد و کابل های مقاومتی تقویت شده با کلاس هایی مثل PH30 و PH120 تعریف می شوند. در نتیجه الزام دقیق می بایست از مشخصات همان پروژه گرفته شود.
کابل های مقاوم در برابر حریق فقط در ساختمان های مسکونی یا اداری استفاده نمی شوند، بلکه در بعضی از پروژه های صنعتی هم تداوم عملکرد مدارهای کنترلی و ایمنی حائز اهمیت است. در برخی کاربردهای صنعتی و محیط های با دمای بالا، استفاده از محصولاتی مانند سیم سیلیکونی نیز مطرح است؛ البته انتخاب این محصول باید بر اساس دمای کاری، ساختار مدار و مشخصات فنی پروژه انجام شود.
به عنوان مثال در صنایع خودروسازی برخی از سیستم های اضطراری می توانند به کابل هایی با ویژگی های مشخص نیازمند باشند. در این زمینه کاربرد بوش بی متال در صنایع خودرو سازی یکی از موضوعاتی است که در بخش اتصالات هم مطرح می شود.
در خیلی از موارد کابل PH120 در مقایسه با کابل PH90 مشابه قیمت بالاتری دارد، ولی این اختلاف هزینه را نباید صرفا هزینه 30 دقیقه اضافه تر در PH120 در نظر گرفت. به طور کلی قیمت نهایی کابل می تواند تحت تاثیر عوامل زیر قرار بگیرد:
در مجموع باید گفت مقایسه قیمت باید میان دو محصول هم اندازه و تا حد امکان هم ساختار صورت بگیرد.
قبل از خرید کابل PH90 یا PH120 موارد زیر را در نظر داشته باشید تا بتوانید بهترین گزینه را بر اساس نیاز خود خریداری نمایید.
مورد اولی که بایستی در انتخاب و خرید هر کدام از این کابل ها در نظر داشت نوع مدار است. پس بهتر است در ابتدا مشخص کنید که آیا کابل جهت اعلام حریق، روشنایی اضطراری، کنترل تجهیزات، آژیر یا یک مدار عادی استفاده می شود؟
قبل از انتخاب کابل، ابتدا باید مشخص شود که مدار موردنظر در زمان وقوع حریق برای چه مدت باید به عملکرد خود ادامه دهد. اگر در مشخصات فنی پروژه شما استفاده از “کابل PH90 یا PH120” تعیین شود انتخاب کابل باید مطابق با همان الزام انجام شود. اما اگر مشخص نیست نباید تنها به قیمت و یا پیشنهاد فروشنده برای خرید اکتفا کنید و بایستی نیازهای مدار را نیز مورد بررسی قرار دهید.
در زمان خرید از تولیدکننده یا فروشنده بپرسید که کلاس PH بر اساس کدام استاندارد و روش آزمون تعیین شده است. این کار به شما کمک می کند تا تفاوت میان یک طبقه بندی فنی مستند و یک عبارت صرفا تبلیغاتی مشخص سازید.
مشخصات عملکردی کابل ممکن است به ساختار و ابعاد مشخصی از محصول مرتبط باشد. به همین دلیل نمی توان آنها بر اساس گواهی کابل نتیجه گیری کرد. پس در زمان خرید باید سطح مقطع هادی، تعداد رشته ها، ساختار کابل و مشخصات درج شده در گزارش آزمون با محصول مورد نیاز پروژه تطبیق داده شود.
مقاومت در برابر حریق با LSZH بودن کابل دو مقوله جداگانه هستند و نباید آنها را یکی دانست. پس اگر پروژه شما به کابل LSZH نیاز دارد باید این ویژگی را به صورت جداگانه در مشخصات فنی در نظر گرفت.
پس داشتن کلاس PH90 یا PH120 به تنهایی به معنای این نیست که کابل حتما LSZH باشد.
عملکرد کابل مقاوم در برابر حریق فقط به ساختار خود کابل وابسته نیست و نحوه نصب آن نیز اهمیت دارد. کابل مقاوم در مقابل حریق باید با شیوه نصب مناسب و مطابق الزامات پروژه اجرا شود.
ساپورت، بست، سینی، جعبه اتصال و دیگر تجهیزات می توانند در تداوم عملکرد مدار نقش مهمی داشته باشند. در صورتی که این اجرا در شرایط حریق نتوانند کابل و اتصالات مدار را در وضعیت مناسب قرار دهند عملکرد کل مدار ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد. پس مشخصات تجهیزات جانبی را نیز حتما در نظر داشته باشید.
مقایسه قیمت کابل PH90 با PH120 زمانی معنا و مفهوم دارد که دو محصول از نظر مشخصات فنی تا حدی قابل مقایسه با یکدیگر باشند. مثلا باید بتوان مواردی مثل سطح مقطع، تعداد رشته، جنس هادی و ساختار کابل آن ها را در نظر گرفت تا بهترین انتخاب را داشت.
در زمان خرید هر کدام از کابل ها تنها به عبارت های نوشته شده اکتفا نکنید و مستندات فنی را باید در نظر داشته باشید. پس از فروشنده بخواهید تا استانداردها، گزارش آزمون و مشخصات فنی مربوطه را ارائه کند تا بتوانید انطباق این کابل با نوع نیاز خود را تشخیص دهید.
مقایسه قیمت کابل PH90 با PH120 هنگامی معنی می دهد که سطح مقطع، تعداد رشته، جنس هادی و ساختار کابل آنها تا حد امکان شبیه به هم باشند.
خیر، در پروژه های حساس انتخاب کابل نباید فقط توسط واحد خرید صورت بگیرد، بلکه باید با طراحی سیستم و مشخصات فنی پروژه سازگار و هماهنگ باشد.
انتخاب بین PH90 و PH120 باید بر اساس نوع مدار، مدت تداوم عملکرد موردنیاز، مشخصات فنی پروژه و گزارش آزمون معتبر انجام شود.