جریان مجاز کابل به حداکثر جریانی گفته می شود که کابل می تواند در شرایط مشخص و بدون افزایش دمای بیش از حد هادی و عایق از خود عبور دهد. مقدار جریان مجاز کابل به عوامل متعددی مثل سطح مقطع، جنس هادی، نوع عایق، روش نصب و این دست از موارد بستگی دارد.
به همین دلیل داشتن جدول جریان مجاز سیم و کابل به شما کمک می کند تا بتوانید کابل مناسب را انتخاب و از گرم شدن بیش از حد، افت ولتاژ و همینطور آسیب به عایق جلوگیری کنید.
سطح مقطع (mm²) | کابل های تک رشته در سیستم DC هوا (A) | کابل های تک رشته در سیستم DC زمین (A) | کابل های دو رشته هوا (A) | کابل های دو رشته زمین (A) | کابل های سه و چهار رشته هوا (A) | کابل های سه و چهار رشته زمین (A) | سه کابل تک رشته در سیستم سه فاز هوا (A) | سه کابل تک رشته در سیستم سه فاز زمین (A) |
1.5 | 26 | 37 | 21 | 30 | 18 | 27 | – | – |
2.5 | 29 | 41 | 25 | 36 | – | – | – | – |
4 | 38 | 53 | 34 | 46 | – | – | – | – |
6 | 48 | 66 | 44 | 58 | 34 | 46 | – | – |
10 | 66 | 88 | 60 | 77 | 80 | 110 | – | – |
16 | 90 | 115 | 80 | 100 | 100 | 120 | 86 | 110 |
25 | 120 | 150 | 105 | 130 | 135 | 155 | 120 | 140 |
35 | 150 | 180 | 130 | 155 | 170 | 185 | 145 | 170 |
50 | – | – | 160 | 185 | 205 | 220 | 180 | 200 |
70 | – | – | 200 | 230 | 260 | 270 | 225 | 245 |
95 | – | – | 245 | 275 | 320 | 325 | 280 | 295 |
120 | – | – | 285 | 315 | 375 | 370 | 330 | 335 |
150 | – | – | 325 | 355 | 430 | 420 | 380 | 380 |
185 | – | – | 370 | 400 | 450 | 470 | 440 | 430 |
240 | – | – | 435 | 465 | 590 | 540 | 530 | 495 |
300 | – | – | – | – | 680 | 620 | 610 | 550 |
400 | – | – | – | – | 820 | 710 | 740 | 650 |
500 | – | – | – | – | 960 | 820 | 860 | 740 |
برای دریافت راهنمایی تخصصی و اطلاعات کامل محصولات، با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
در بررسی جریان مجاز کابل یکی از موارد مهم آشنایی با سیم و کابل است. سیم و کابل از مهمترین اجزای سیستم های برق بوده و وظیفه انتقال جریان الکتریکی را از نقطه ای به نقطه ای دیگر دارند.
سیم و کابل ها در انواع مختلف و با مشخصات گوناگون تولید و هر کدام بسته به شرایط کاربردی خاص داشته و مورد استفاده قرار می گیرند.
مواردی از قبیل جنس هادی، سطح مقطع، نوع عایق، روش نصب و جریان مجاز در زمان انتخاب کابل اهمیت زیادی دارند. جریان مجاز سیم و کابل یکی از مهم ترین مشخصاتی است که باید با توجه به جداول استاندارد و شرایط واقعی نصب بررسی شود تا کابل بتواند بدون افزایش بیش از حد دما، جریان مورد نیاز را منتقل کند. کابل سیلیکونی ارائه شده توسط کابل اگر دارای مقاومت دمایی بالایی بوده و عملکرد خود را در دماهای بالا حفظ می کند.
جریان مجاز کابل در سیم و کابل های مختلف یکسان نبوده و بر اساس مشخصات فنی و شرایط بهره برداری تعیین می شود. به صورت کلی سطح مقطع یکی از مهمترین عوامل در تعیین “مقدار جریان مجاز کابل” است. اما برای انتخاب کابل مناسب فقط در نظر داشتن این مورد ملاک نبوده و بایستی عوامل دیگری مثل نوع عایق، جنس هادی و این دست از موارد را نیز در نظر داشت.
برای محاسبه جریان عبوری، نوع سیستم برق و مشخصات بار باید در نظر گرفته شود. فرمول های رایج به شکل زیر هستند:
جریان مستقیم (DC):
I = P / V
جریان متناوب تک فاز (AC):
I = P / (V × PF)
جریان متناوب سه فاز (AC):
I = P / (√3 × V × PF)
که در آن:
محاسبه جریان مجاز یکی از مهمترین اصول در طراحی، انتخاب و اجرای شبکه های برق است. “جریان مجاز کابل” تعیین می کند که یک کابل در شرایط مشخص چه میزان جریان الکتریکی را بدون افزایش بیش از حد دما و آسیب به عایق یا هادی عبور می دهد. این امر در کنار افزایش ایمنی از کاهش راندمان و آسیب به تجهیزات نیز تا حد زیادی جلوگیری می کند. موارد زیر مهمترین دلایل اهمیت محاسبه جریان مجاز کابل هستند:
در پاسخ به اینکه جریان مجاز کابل چقدره باید گفت که این جریان مقدار ثابتی نبوده و بسته به شرایط مختلف می تواند تغییر کند. اگر بخواهیم چند نمونه از عوامل موثر بر جریان مجاز کابل را بررسی کنیم باید گفت:
یکی از عوامل موثر بر جریان مجاز کابل است. به صورت کلی هادی های مسی و آلومینیومی به دلیل تفاوتی که در میزان رسانایی، مقاومت الکتریک و غیره دارند ظرفیت عبور جریان آنها نیز متفاوت است. به صورت کلی مس رسانایی الکتریکی بیشتری نسبت به آلومینیوم داشته و در صورت داشتن سطح مقطعی یکسان جریان بیشتری را با افت ولتاژ کمتر از خود عبور می دهد.
این مورد نیز در تعیین جریان مجاز سیم و کابل مهم است. عایق هایی مانند PVC، XLPE و HFFR محدوده دمای کاری متفاوتی داشته و هر کدام در برابر حرارت، شرایط محیطی و افزایش دما عملکرد خاصی نشان می دهند. بنابراین، حداکثر جریان قابل عبور از کابل باید با توجه به نوع عایق و دمای مجاز هادی تعیین شود.
روش نصب روی توانایی کابل در دفع حرارت اثر مستقیم دارد. کابل ها ممکن است در هوا، زمین و شرایط دیگری نصب شوند. به صورت کلی هرچه شرایط برای انتقال حرارت بهتر باشد، کابل از نظر حرارتی در شرایط بهتری قرار دارد. اما نصب در فضاهای بسته با کانال های متراکم می تواند باعث تجمع گرما و در نهایت کاهش جریان مجاز شود.
دما یکی دیگر از عوامل موثر بر جریان مجاز است. با افزایش دمای محیط توانایی کابل برای دفع حرارت کاهش یافته و ممکن است نیاز باشد جریان عبوری از آن نیز کم شود. به همین دلیل دمای محیط در محاسبه جریان مجاز کابل و انتخاب کابل مناسب باید در نظر گرفته شود.
قرارگیری چند کابل در کنار یکدیگر باعث می شود گرما در فضای اطراف تجمع پیدا کند. این امر باعث می شود دمای کابل زیاد شده و ظرفیت عبور جریان نیز به تبع کاهش یابد. به همین دلیل در طراحی مسیر کابل کشی بایستی تعداد کابل های مجاور، فاصله بین آنها و شرایط تهویه نیز حتما مورد توجه قرار گیرد.
طول کابل به صورت مستقیم عاملی تعیین کننده در میزان حرارت جریان نیست؛ ولی با افزایش طول مقاومت مسیر بیشتر و افت ولتاژ نیز زیاد می شود. به همین دلیل در کابل های طولانی در کنار بررسی جریان مجاز حرارتی، بایستی افت ولتاژ نیز محاسبه شود تا سطح ولتاژ در محدوده مناسب باقی مانده و تجهیزات الکتریکی عملکرد مطلوبی داشته باشند.
جریان عبوری و جریان مجاز دو مفهوم جدا از یکدیگر هستند. به صورت کلی تفاوت جریان عبوری و جریان مجاز کابل به شرح زیر است.
مورد | جریان عبوری | جریان مجاز کابل |
تعریف | جریان واقعی عبوری از کابل | حداکثر جریان قابل تحمل کابل |
وابسته به | میزان مصرف و توان بار | سطح مقطع، جنس هادی، عایق و شرایط نصب |
مقدار | متغیر و وابسته به بار | یک ظرفیت مشخص در شرایط معین |
هدف | مشخص کردن جریان مصرفی | انتخاب کابل ایمن و مناسب |
رابطه | باید در محدوده مجاز باشد. | نباید از آن تجاوز شود. |
جریان مجاز کابل حداکثر جریانی است که کابل می تواند در شرایط مشخص و بدون افزایش بیش از حد دما به صورت ایمن از خود عبور دهد.
سطح مقطع، جنس هادی، نوع عایق، دمای محیط، روش نصب و تعداد کابل های کنار هم از مهمترین عوامل موثر بر جریان مجاز کابل هستند.
جریان عبوری، مقدار جریان واقعی مصرف کننده است؛ اما جریان مجاز، بیشترین جریانی است که کابل می تواند بدون آسیب و افزایش بیش از حد دما تحمل کند.