تفاوت IEC 60331 و IEC 60332 چیست؟ ببینید به صورت کلی هر دو مورد یعنی استاندارد یکپارچگی مدار (IEC 60331) و استاندارد انتشار شعله (IEC 60332) به بررسی رفتار کابل در برابر آتش می پردازند، اما هدف هر کدام از آنها متفاوت است.
استاندارد یکپارچگی مدار بررسی می کند که کابل در شرایط آتش بتواند عملکرد و اتصالات الکتریکی خود را حفظ کند و استاندارد انتشار شعله نیز میزان گسترش شعله در امتداد کابل را در آزمون انتشار شعله مورد بررسی قرار می دهد. اگر بخواهیم تفاوت IEC 60331 و IEC 60332 را به صورت خلاصه بیان کنیم باید گفت:
ویژگی | IEC 60331 | IEC 60332 |
هدف اصلی | حفظ عملکرد و یکپارچگی مدار | جلوگیری از انتشار شعله |
تمرکز آزمون | تداوم جریان یا سیگنال در شرایط آتش | میزان گسترش شعله روی کابل |
اصطلاح رایج | مقاوم در برابر آتش (Fire-Resistant) | مقاوم در برابر شعله (Flame-Retardant) |
کاربرد | مدارهای اضطراری و سیستم های حیاتی | محدود کردن گسترش آتش در مسیر کابل |
آزمون کابل | بررسی عملکرد مدار در حریق | بررسی رفتار کابل در برابر شعله |
برای دریافت راهنمایی تخصصی و اطلاعات کامل محصولات، با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
پیش از بررسی تفاوت IEC 60331 و IEC 60332 بایستی با عملکرد هر کدام از آنها آشنا شد. به صورت کلی استاندارد IEC 60331 برای بررسی اینکه آیا کابل میتواند در شرایط آتش سوزی عملکرد الکتریکی خود را حفظ کند یا نه مورد استفاده قرار می گیرد.
این ویژگی برای مدارهایی که باید در زمان آتش سوزی فعال بمانند مانند برخی مدارهای سیستم و کابل اعلام حریق، روشنایی اضطراری، تجهیزات ایمنی و مواردی که استاندارد کابل ضد حریق در اولویت است مورد استفاده قرار می گیرد.
در این آزمون کابل در معرض شعله به شکل مشخصی قرار گرفته و همزمان تداوم الکتریکی آن مورد بررسی قرار می گیرد. در این روش شوک و یا ضربات مکانیکی نیز اعمال شده تا عملکرد کابل در شرایط سخت تر حریق نیز مورد بررسی قرار بگیرد.
در نهایت در استاندارد یکپارچگی مدار (IEC 60331) معیار اصلی حفظ یکپارچگی مدار در زمان تعیین شده است. پس صرفا میزان سوختن کابل بررسی نمی شود و بررسی میشود که آیا بعد از قرار گرفتن در شرایط آتش ایا مدار همچنان باقی می ماند یا نه.
این استاندارد بر اساس نوع و مشخصات کابل بخش های مختلفی دارد که در بررسی آزمون حفظ مدار مورد بررسی قرار میگیرد.
روش آزمون انتشار شعله بر اساس نوع کابل و بخش استاندارد آن متفاوت است. برای مثال در آزمون های مربوط به کابل های منفرد، کابل در معرض یک منبع شعله قرار گرفته و میزان گسترش شعله روی آن مورد بررسی قرار می گیرد. در کابل های دسته ای نیز چندین کابل در کنار هم قرار گرفته و رفتار آن ها در شرایط نزدیک به نصب واقعی ارزیابی می شود.
به همین دلیل کابل هایی که این الزامات را برآورده می کنند با عنوان هایی مثل مقاوم در برابر شعله یا Flame-Retardant شناخته می شوند.
IEC 60332 شامل چند روش آزمون بوده که مهمترین آن ها شامل موارد زیر است.
برای درک تفاوت IEC 60331 و IEC 60332 بایستی توجه داشت که این دو استاندارد، دو ویژگی متفاوت کابل در برابر حریق را مورد بررسی قرار می دهند. اگر بخواهیم مهم ترین موارد در تفاوت IEC 60331 و IEC 60332 در پروژه های مختلف را مورد بررسی قرار دهیم باید گفت:
شرایط پروژه | هدف اصلی | استاندارد انتخابی | نوع کابل مورد نیاز |
سیستم های اعلام حریق و روشنایی اضطراری | حفظ کارکرد مدار در حین آتش سوزی | IEC 60331 | Fire Resistant |
رایزرهای ساختمان های بلند و آسمان خراش | جلوگیری از گسترش آتش به طبقات بالا | IEC 60332-3 | Flame Retardant با Flame Retardant |
سینی های کابل در پست های برق | جلوگیری از سرایت آتش بین کابل های متراکم | IEC 60332-3 | Flame Retardant (Category B یا C) |
کابل کشی داخل تابلوهای برق | جلوگیری از انتشار شعله در فضای بسته | IEC 60332-1 | Flame Retardant (تک رشته) |
سیم های داخل تجهیزات الکترونیکی | جلوگیری از سوختن سیم های نازک | IEC 60332-2 | Flame Retardant (ظریف) |
تونل ها و فضاهای زیرزمینی | هم جلوگیری از گسترش، هم حفظ برق اضطراری | هر دو یعنی IEC 60331 و IEC 60332 | Fire Resistant Flame Retardant |
پمپ های آتش نشانی و فن های تخلیه دود | ادامه کار تجهیزات حیاتی در حریق | IEC 60331 | Fire Resistant |
مورد اول در بررسی “تفاوت IEC 60331 و IEC 60332″، تفاوت در هدف اصلی آنها است. IEC 60331 بررسی می کند که کابل در شرایط حریق از چه میزان می تواند تداوم مدار و عملکرد الکتریکی خود را حفظ کند. به همین دلیل با کابل های مقاوم در برابر حریق (Fire Resistant) ارتباط دارد.
برای مثال، در مدارهای اعلام حریق، پمپ های آتش نشانی و تجهیزات ایمنی می توان از کابل نسوز متناسب با الزامات پروژه استفاده کرد تا مدار در مدت مشخصی از آزمون، یکپارچگی و تداوم الکتریکی خود را حفظ کند.
اما IEC 60332 میزان انتشار شعله در امتداد کابل را بررسی کرده و هدف آن محدود سازی گسترش شعله است که با کابل های بازدارنده شعله (Flame Retardant) ارتباط دارد.
آزمون حفظ مدار در روش استاندارد یکپارچگی مدار (IEC 60331) انجام شده و کابل در معرض آتش قرار می گیرد. در برخی روش ها ضربه مکانیکی نیز به آن وارد می شود تا تداوم مدار مورد بررسی قرار بگیرد.
اما در آزمون IEC 60332، کابل در معرض شعله کنترل شده قرار گرفته و میزان گسترش شعله در طول کابل ارزیابی می شود. پس حفظ عملکرد مدار هدف اصلی این ازمون نیست.
60331 زمانی مهم تر است که ادامه کار مدار زمان حریق ضروری باشد. مثل برخی مدارهای اعلام حریق و تجهیزات ایمنی ولی IEC 60332 زمانی مهم است که محدود کردن انتشار شعله در مسیر کابل کشی در اولویت باشد. به خصوص در مسیرهای دارای کابل های متعدد یا دسته ای.
در پروژه های صنعتی، علاوه بر انتخاب کابل متناسب با شرایط حریق، انتخاب صحیح سایر قطعات و تجهیزات نیز اهمیت دارد؛ برای مثال، در حوزه خودرو می توان برای آشنایی بیشتر با کاربرد بوش بی متال در صنایع خودرو سازی، ویژگی ها و موارد استفاده این قطعه را به صورت جداگانه بررسی کرد.
یکی از موارد مهم و متداول، تفسیر گواهی بدون توجه به بخش ها و روش های دقیق ازمون است. مثلا دریافت گواهی IEC 60332 به معنای حفظ عملکرد مدار در زمان حریق نبوده و گواهی IEC 60331 نیز به تنهایی نشان دهنده محدود شدن انتشار شعله نمی باشد.
پس زمان بررسی گواهی کابل باید مشخص شود تا ازمون بر اساس کدام بخش استاندارد انجام شده و چه معیارهایی را پوشش میدهد.
برای مثال، استفاده از کابل سیلیکونی و سیم سیلیکونی یا هر کابل با روکش و عایق مقاوم در برابر حرارت، به تنهایی به معنای دریافت گواهی IEC 60331 یا IEC 60332 نیست. نوع متریال، ساختار کابل و نتیجه آزمون استاندارد باید به صورت جداگانه بررسی شود.
کمیسیون بین المللی الکتروتکنیک برای هر یک از آزمون های IEC 60331 و IEC 60332 معیارهای مشخصی برای ارزیابی عملکرد کابل در نظر گرفته است. اگر بخواهیم هر کدام از این موارد را مورد بررسی قرار دهیم باید گفت:
در این آزمون هدف اصلی بررسی میزان انتشار شعله در کابل است. مهم ترین معیارهای قبولی شامل موارد زیر است.
معیار اصلی این است که کابل تداوم و یکپارچگی خود را حفظ کند. معیارهای اصلی قبولی عبارت اند از:
IEC 60331 بر حفظ تداوم و یکپارچگی مدار در شرایط حریق تمرکز دارد، در حالی که IEC 60332 میزان انتشار شعله روی کابل را بررسی می کند.
لزوما خیر IEC 60332 به محدود کردن انتشار شعله مربوط است و به تنهایی نشان نمی دهد که کابل می تواند در شرایط حریق عملکرد مدار را حفظ کند.
باید مشخص شود کابل دقیقا بر اساس کدام بخش استاندارد و چه روش آزمونی آزمایش شده است. همچنین بهتر است گواهی آزمون، نوع کابل و الزامات پروژه بررسی شود تا انتخاب کابل با نیاز واقعی پروژه مطابقت داشته باشد.