انتخاب سیم و کابل مناسب برای سیستم های اطفای حریق نیازمند درک دقیق استانداردهای تخصصی برای کابل است. استانداردهای مختلفی برای بررسی مقاومت در آتش وجود دارند که رایج ترین آن ها استاندارد مقاومت در برابر آتش (BS 6387) و استاندارد آزمون حریق (EN 50200) برای بررسی یکپارچگی مدار هستند.
مهم ترین تفاوت BS 6387 CWZ و EN 50200 PH در نحوه ترکیب پارامترهای محیطی حین تست است. در تست BS 6387، آزمون ها جداگانه اجرا می شوند؛ اما در تست EN 50200، آتش و ضربه مکانیکی به صورت همزمان بر روی یک نمونه سیم سیلیکون اعمال می شوند که شبیه سازی بسیار واقعی تری از ریزش آوار هنگام حریق ارائه می دهد.
در ادامه مقاله قصد داریم تفاوت دقیق این استانداردها را برای سیم سیلیکونی و نسوز بررسی کنیم.
برای دریافت راهنمایی تخصصی و اطلاعات کامل محصولات، با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
یکپارچگی مدار توانایی کابل در حفظ جریان الکتریکی بدون اتصال کوتاه یا قطعی در طی یک بازه زمانی مشخص در آتش سوزی است. کابل های معمولی در برابر حرارت بالا بلافاصله ذوب می شوند و اتصال کوتاه ایجاد می کنند.
ولی کابل نسوز با پروتکل سخت گیرانه تولید شده و می تواند در برابر آتش سوزی مقاومت خوبی از خود نشان دهد. برای تعیین این قابلیت می توان از آزمون های سنتی بریتانیایی یعنی BS 6387 و آزمون های اروپایی یعنی EN 50200 استفاده کرد.
استاندارد بریتانیایی BS 6387 یکی از قدیمی ترین و معتبرترین مرجع ها برای ارزیابی کابل های مقاوم در برابر آتش است که با کد سی دبلیوزد نیز شناخته می شود. این استاندارد در واقع سه آزمون مجزا و بسیار سخت گیرانه ای است که کابل باید در برابر سه عامل مخرب محیطی، عملکرد خوبی داشته باشد و ” یکپارچگی مدار” به خوبی حفظ شود. در ادامه کدهای رده سی دبلیوزد (CWZ) را بررسی می کنیم:
کابلی که موفق به گذراندن این سه مرحله و سالم ماندن باشد کابل CWZ نامیده می شود و جزو کابل های ایمن برای استفاده در محیط های صنعتی محسوب می شود.
استاندارد اروپایی EN 50200 یکی از تست های تشخیص وضعیت حریق کابل سیلیکونی است. این استاندارد به جای بررسی جداگانه سه پارامتر، آن ها را ترکیب کرده و البته بیشتر روی کابل هایی با قطر کوچک تر از 20 میلی متر انجام می شود.
برای انجام استاندارد آزمون حریق (EN 50200) کابل روی یک صفحه غیر قابل اشتعال قرار می گیرد. سپس حرارتی معادل 842 درجه سانتی گراد به آن اعمال می شود و همزمان ضربات مداوم مکانیکی به بدنه شاسی وارد خواهد شد. نتایج این آزمون با پیشوند و رده پی اچ و یک عدد بر حسب دقیقه سنجیده می شود که نشان دهنده مدت زمان پایداری کابل در این شرایط است:
کابل هایی که موفق به دریافت این گواهی می شوند، معمولا به عنوان کابل PH در بازار به فروش می روند. این کابل ها کاربرد بسیار زیادی در ساختمان های مسکونی و تجاری دارند.
اگر بخواهیم به صورت دقیق تری به بررسی تفاوت BS 6387 CWZ و EN 50200 PH بپردازیم باید گفت:
شاخص ارزیابی | استاندارد BS 6387 یا رده سی دبلیوزد | استاندارد EN 50200 یا رده اچ پی |
دمای آزمون آتش | ۶۵۰ تا ۹۵۰ درجه سانتی گراد | حدود ۸۴۲ درجه سانتی گراد |
نحوه اعمال ضربه | دارای آزمون مجزا کد Z در دمای ۹۵۰ درجه | اعمال هم زمان با آتش در طول دوره تست |
نحوه پاشش آب | دارای آزمون مجزا کد W در دمای ۶۵۰ درجه | در صورت نیاز، مطابق Annex E |
محدودیت قطر کابل | بدون محدودیت خاص | مناسب برای کابل هایی با قطر حداکثر ۲۰ میلی متر |
نوع کاربرد متداول | پروژه های صنعتی، نفت و گاز و تاسیسات سنگین | سیستم های اعلام حریق و روشنایی اضطراری |
در استاندارد BS 6387 آزمون ها به صورت سه مرحله کاملا مجزا یعنی شعله آتش، پاشش آب و ضربه مکانیکی بر روی نمونه های مختلف یا به ترتیب انجام می شوند؛ اما برای استاندارد EN 50200 اعمال شعله و ضربه مکانیکی به صورت همزمان روی کابل انجام می شود.
یک “تفاوت BS 6387 CWZ و EN 50200 PH” مهم در قطر و ابعاد کابل های تحت آزمون است. استاندارد EN 50200 عمدتا برای کابل های ارتباطی و فرمان با قطر کلی کمتر از ۲۰ میلی متر طراحی شده است.
در حالی که استاندارد BS 6387 دامنه وسیع تری از کابل های قدرت با ابعاد بزرگ تر را پوشش می دهد. از این رو برای بررسی و تست کابل های اصلی و بزرگ، بررسی استاندارد مقاومت در برابر آتش (BS 6387) انتخاب بهتری است.
یکی از اشتباهات رایج مهندسان، مقایسه مستقیم و معادل سازی عددی بین این دو استاندارد است. این در حالی است که تفاوت BS 6387 CWZ و EN 50200 PH نشان می دهد که روش و نتایج این دو آزمون با یکدیگر متفاوت اند.
بنابراین، نمی توان گفت که کابل CWZ حتما معادل PH120 است یا بالعکس. هنگام بررسی و خواندن گواهی این دو استاندارد باید حتما به موارد زیر توجه داشته باشید:
به صورت کلی در پروژه های مختلف انتخاب کابل مناسب تنها بخشی از اجرای یک سیستم ایمن بوده و باید نوع اتصالات و تجهیزات جانبی نیز مورد بررسی قرار بگیرند. در صنایع مختلف، قطعات اتصال دهنده با توجه به نیاز پروژه در مدل ها و جنس های متفاوتی تولید می شوند.
برای مثال، در محیط های صنعتی با دمای بالا یا احتمال بروز حریق، استفاده از تجهیزات مقاوم در برابر حرارت اهمیت زیادی دارد؛ در حالی که در محیط های مرطوب، مقاومت در برابر خوردگی و نفوذ آب از معیارهای اصلی انتخاب به شمار می رود.
انتخاب صحیح این قطعات، علاوه بر افزایش ایمنی سیستم، می تواند از خرابی تجهیزات، قطعی جریان و هزینه های تعمیر و نگهداری جلوگیری کند.
خیر. هرچند BS 6387 CWZ آزمونی بسیار سخت گیرانه است، اما به دلیل تفاوت در روش شناسی، اعمال همزمان ضربه و حرارت در EN 50200 متغیرهای متفاوتی را بررسی می کند. کابل باید گواهینامه مجزای هر آزمون را دریافت کرده باشد.
این حروف نشان دهنده قبولی کابل در سه آزمون مجزا شامل آزمون آتش تا ۹۵۰ درجه (C)، آزمون آتش همراه با پاشش آب (W) و آزمون آتش همراه با شوک مکانیکی (Z) هستند.
برای سیستم های اعلام حریق، انتخاب کلاس PH به الزامات طراحی، استاندارد محصول و ضوابط پروژه بستگی دارد و نمی توان PH60 یا PH120 را بدون توجه به این الزامات برای همه پروژه ها مناسب دانست.
نحوه اعمال شوک، دمای آزمون و همزمانی یا عدم همزمانی پاشش آب و ضربه در این دو استاندارد کاملا متفاوت طراحی شده است و نتایج آن ها به یکدیگر قابل تبدیل نیستند.